Jacque Fresco bir endüstriyel tasarımcı, toplum mühendisi, fütürist,
aynı zamanda teknoloji ve sosyal bilimlerde çalışmış, kendi kendini eğitmiş çok yönlü bir bilim adamı ve mucittir.
1930'ların sonlarında Miami'deki yerel Ku Klux Klan grubuna katılıp, grubu bir buçuk ayda feshetmiştir. Göreceğiniz kısa filmde Jacque bunu nasıl yaptığını anlatıyor.
- Klan'a katıldınız mı? - Ku Klux Klan, yıllar önce.
32 kadar üyesi vardı.
Yaptığım sadece liderleriyle konuşmaktı.
Liderle arkadaş olabilmek, çok önemlidir.
Savaş malları üretim fazlası dükkanı vardı, ben ise ondan bolca bilimsel eşya,
lensler ve görsel cihazlar satın alıyordum
Çeşitli görsel aygıtlar yapıyordum.
Bana "Bu malzemelerle ne yapıyorsun?" dedi
Ve ben de "Laboratuvarım var. Neden bana uğramıyorsun, gösteririm." diye cevap verdim.
Ve gördüklerini beğendi. Daha önce görmediği şeylerle karşılaştı.
Ona, varlığından haberi dahi olmadığı birçok şey gösterdim.
Dedi ki "Sen akıllı bir adamsın. Klan hakkında ne düşünüyorsun?"
"Çok iyi bir fikir, ancak menzili fazla uzun değil" dedim.
O zaman beni dinlediler. Meseleyi 'alçaltırsan', seni dinlemezler.
Dediğimi anlıyorsun değil mi? - Evet.
- Yaptığım şuydu, küçük kızım iki yaşındayken onu aldım,
ağzına bir sigara koydum, ve bir silah ve bir ayna kullandım.
40 feet mesafeden, ağzına yakın yerden sigarayı vurdum.
Sigarayı önceden jiletle kestim, içine saç tokası koydum
ve kızım dudaklarını belli şekilde oynattığında
kurusıkıyı ateşlememle beraber toka, tütünleri dört bir yana fırlattı.
Anlıyor musun?
Lou Merlin bunu izledi ve "Gördüğüm en iyi nişancısın" dedi,
"ancak ben bunu kendi çocuğumla denemezdim, ıskalayabilir ve çocuğu yaralayabilirsin."
Dedim ki "Yoo, bu konuda kendime güveniyorum" Bu onu etkiledi.
ve bana o Güneyli aksanıyla dedi ki
"Klan toplantısına gelip bizim çocuklarla konuşur musun?"
"Beni dinlemezler ki Lou." dedim.
Dedi ki "Onları dinleyecek hale sokarım çünkü dediklerin çok mantıklı."
Dedi ki "Çocuklar bu Jacque'ı dinlemenizi istiyorum.
Birçok iyi fikri var."
Ve onlarla biraz konuştum.
Tabanca ve silahlarla ilgili çok konuştum çünkü onlarla ilgileniyorlardı.
Biliyor musun, yivin ne olduğunu bilmiyorlardı, kurşunu nasıl döndürdüğünü
ve merkezkaç kuvvetinin kurşunu nasıl yönde tuttuğunu.
Birçok şey gösterdim onlara, sadece kafalarını kaşıyorlardı.
Birçoğu oldukça eğitimsiz insanlardı,
teknoloji hakkında tek bir şey bilmiyorlardı,
silahlar, arabalar ve elektrik motorlar hariç. Ondan anlıyorlardı.
fakat toplum, antropoloji, insan davranışı hakkında yeterli şey bilmiyorlardı.
Ben de eksiklerini doldurmaya başladım.
Dedim ki "Lou nasıl oluyor da bir insana bakarak
(bunu yapıyordu) onun hakkında herşeyi bilebiliyorsun?"
Hiç tanımadığı şahıslara. Bir şahsa bakıp
"Bu herif düşünmüyor. Bu herif tembel" diyordu, sadece bakarak.
Ona "Lou, bunu yapmayı bize öğretir misin?" dedim.
"Sana herhangi bişey öğretebileceğimi sanmıyorum" dedi.
"İyi de, sen yapabildiğine göre, nasıl yaptığını anlat." dedim.
"Bir sonraki Klan toplantısına gel'
insanları tanımadan haklarında nasıl fikir sahibi olunur
konusuna çalışırız." Kendi ekipmanlarımı götürdüm,
ekrana bir görüntü yansıttım,
beyaz bıyıklı kır saçlı, yakışıklı bir herifti.
Dedim ki Lou adam hakkında bildiğin herşeyi söyle.
Lou dedi ki "Şöyle diyeyim, bu bir savaş gazisi.
Kendisi iyi bir Amerikalı ve iyi bir Hristiyan."
Adam oldukça beyazdı. Saygıdeğer gözüküyordu, biliyor musun?
Lou ona kendi değerlerini yansıtıyordu ve bitirdiğinde,
"Lou, eklemek istediğin bişey var mı?" diye sordum.
Dedi ki "Hayır, bu kadarı meseleyi özetler."
Ben de resmin altta kalan kısmını yukarı çektim,
postaneden almıştım ve şöyle yazıyordu "FBI tarafından
ABD'ye karşı yıkıcı aktiviteleri sebebiyle aranıyor." - Ha. -Hmm.
Ve Klan'ın 30 üyesinin tamamı ilk defa Lou'ya gülüyorlardı.
Konuştuğunda, aklına ne gelirse söylüyordu,
diğerleri ise hiçbişey bilmediği için, hep kafa sallıyordu.
Söyledikleri ilk kez saçma gelmişti,
gruptakiler ona gülmeye başladı. Dedim ki "Kapayın çenenizi,
Lou insanlar hakkında hepimizden çok şey biliyor."
Onu korumak zorundaydım. Ta ki bir sonraki filme kadar.
Eskiden, bunu yapacak kadar akıllı değildim.
Gülenlerin yanında olurdum.
Öyle sonuç alınmıyordu,
ben de 'başka bişey deneyelim' demeyi öğrendim.
Bir sonraki film
Oxford aksanıyla havacılık hakkında konuşan bir adamın kaydıydı.
Dedi ki "Zayıf bir İngiliz adam görüyorum,
kel ve gözlük takıyor." Kendi değerlerini dışa yansıtıyordu.
On dakka sonra görüntü ekrana yansıyor. İngiltere'de büyümüş siyah bir herif.
Allahın belası zenci, zenci gibi konuşuyor!" Bu Lou'nun tepkisi, benim sözlerim değil.
Dedim ki "Lou, bu arkadaş başka bir ortamda büyütüldü."
Siyah bir insanı alıp Fransa'da yetiştirirseniz,
Fransız gibi konuşurdu, bebeklikten itibaren tabi.
Eğer Almanya'da büyütürseniz, Alman aksanıyla konuşurdu.
İtalya'da ise el-kol hareketleriyle konuşursunuz, "Mi mangiai, Americano!"
Dersin ki "Hadi çekinme ye! Yemek çok iyi!" [İtalyan aksanıyla]
Bu sen değilsin ki, bu ortamın sendeki etkileridir.
"Oğlunu alsam Lou, 'zenci' bir aile tarafından yetiştirsem,
çocuğun "Evet aynen, haklısın. Mmhm" derdi, tıpkı bir siyahi gibi.
Bunu anlıyor musun Lou? Dedi ki
"Yani şunu mu diyorsun, zenciler zenci gibi davranıyor
çünkü zenci ortamında yetiştirildiler?"
Onlara Fransa'da yetiştirilmiş siyahilerin Fransız filmlerini gösterdim.
İsveç'tekiler Isveç dilinde konuşuyorlardı. Siyah insanlar gibi değil.
Hepsi caz yapmıyor. O Amerika'da öyle. Tüm siyahiler farklıdır.
Hepsi karpuz sevmiyor, burada yansıttığımız şeyler bunlar.
Bilirsin, İrlandalılar hepsi ayyaştır; herkes böyle inanır.
Dedim ki "Yo hayır, onlar 'iki tek atmanın' normal olduğu bir ortamda yetiştirildiler."
Bazen insanlar o tip ortamda yetişmemiş olabilir.
Hayattaki deneyimlerinize bağlıdır.
Karar verme mekanizmanız deneyimlerinizle şekillenir.
Bunu anlayabiliyor musun? - Evet.
İyi, bunu 'Tertemiz Domuz' yardımıyla anlattım.
Önemli bir filmdi. 60 sene kadar önce çekilmişti.
Yaptığı birçok konuşmasından birinde,
Jacque bir domuzu insana benzer şekilde davranmaya nasıl şartlandırdığını antalıyor.
Kilbin tamamına online ulaşılabilir ve bağlantısı bu vidyonun altındaki açıklama kutusunda mevcut.
Bu o klipten bir alıntıdır.
İşte yürüdüğü zaman, bu onun sırtını kaşıyordu. Domuzlar bunu sever.
Etrafında dönüyordu, ileri geri yürüyordu, bunu anlayabiliyor musun?
- Evet. - Peki. bamboo'yu telle değiştirdim daha sonra,
böylece altından geçip tellere değdiğinde, su musluğu açılıyordu.
Anlıyorsun değil mi? Sekiz defa ileri geri yürüyordu,
ve su üzerine akıyordu.
Domuza küçük bir ceket giydirdim, ismine 'Tertemiz Domuz' dedim.
Beyazdı ve 'Tertemiz Domuz' yazıyordu.
Kalkıyordu, nevresimini değiştiriyordu, duş alıyordu,
içeri giriyordu, kirli paçavraları alıp sepete atıyordu.
Klan toplantılarında bu filmi diğerlerinden sonra gösteriyordum.
Diyorlardı ki "bizzat birçok domuz yetiştirdim Jacque,
ancak bu kadar akıllısını hiç görmedim!
Nasıl oluyor da bu bukadar akıllı?"
"Çünkü onu farklı bir ortamda yetiştirdim."
"Bunu anlamıyorum." dedi
Ona hayvanların bu tip şeyler yapmak için nasıl eğitildiklerini gösterdim.
Nasıl yaptığımı anlattım, öğrenmenin ne demek olduğunu filan.
'Tertemiz Domuz', bunun gibi birçok film yapmalıyız,
ve şimdi yapıyoruz da.
İnsanlara böyle şeyleri anlatırken yardımcı olacak filmler yapıyoruz.
Kelimeler icat ederler. Der ki "Bu adam ırkçı".
Bu demektir ki o şekilde yetiştirildin.
Seni bu hale getirenin ortam olduğunu anlamıyorlar.
Polak'lardan Yahudilerden veya Isveçlilerden nefret ediyorsan,
demektir ki şu mesajla büyütüldün 'Yahudiler tüm parayı kontrol eder
ve Yahudi olmayanlardan alırlar.'
Ortam, değerlerimizi, yüz ifadelerimizi şekillendirir.
Eğer Güney'in iç bölgelerinde yetiştirilseydiniz, Güneyli aksanıyla konuşurdunuz.
Ve eğer tüm duyduğunuz "lanet zenciler; hiçbir şey yaptıkları...."
duyduğunuz hep buysa, bunu yansıtırsınız.
Sonra da şunu söyleyebilirsiniz "kendime bi' zenci al'cam ve onu benzet'cem."
Bu siz misiniz, yoksa kültürünüzün yansıması mı? Bir düşünün bakalım!
New York'ta bir soru sordum
"Bu bölgede en gelişmemiş insanlar hangileri?"
Ortak bir görüş aldım. Dediler ki Altantic Caddesinde yaşayan Araplar.
"Neden geri olduklarını düşünüyorsunuz?" dedim
"O grup hala Dünya'nın düz olduğuna inanıyor,
tüm Araplar değil, bahsini ettiğimiz grup."
Dolayısıyla başlarındaki Arabı aradım.
Benim Arap olup olmadığımı bilmek istedi, ben de evet dedim.
Arap değilim ama tescillenmek için öyle dedim.
Bana dedi ki "Baban senin nerde doğmak?" Dedim ki "Lübnan."
Dedi ki "Çok iyi! Gel gör bana" (yani beni görmeye gel).
Onu görmeye gittiğimde bana dedi ki "Sen dünyayı yuvarlak bilir?"
"Evet" dedim, o hemen "Tsp-tsp-tsp" yaptı.
Onun dilinde bu mümkün değil olamaz demek.
Başını işaret etti. Dedi ki "ola ki yuvarlak, tüm insan düşer-bana-aşağı,
tüm su düşer-bana-aşağı.
Okyanus olamaz, hiçbir şey."
Başını işaret etmeye devam ediyordu, ne kadar akıllı olduğunu vurgulayarak.
Kendime dedim ki "Oğlum dünyayı değiştirmek istiyorsan bu herife laf anlatmalısın."
Böylece ona yanımda getirdiğim bir balon verdim.
Kürkle iyice ovdum, eline patlamış mısır koydum
ve elini balondan biraz uzakta tutmasını söyledim.
Ne oldu biliyor musun? Statik elektrik meydana geldi
ve patlamış mısırları balona doğru çekti.
Tüm mısırlar balonun üstüne yapıştı bizimkinin de çenesi kaldırıma vurdu.
[Gülüşmeler]
Dedi ki "Dünya mıknatıs?" Dedim ki "Evet."
"Aaaaaaa!" Bunu diğer tüm Araplara açıkladı.
Bir buçuk saatte dünyanın yuvarlak olduğu bilgisini kabul ettiler.
[Alkışlar]
Ama eğer 'bilimsel merkezkaç kuvvetleri' gibi bir dil kullanırsan,
'jeomıknatıssal alan' filan, hangi lanet şeyden bahsettiğini anlayamazlar.
Derler ki Araplar geçmişte yaşar.
İyi de, bu ortamları geçmişte kaldığı içindir.
Farklı insanların değerlerini öğrenmeliyiz,
onların terimleriyle konuşmalıyız, kendimizinkilerle değil.
Klan'daki insanlara ilk gittiğimde
"Bu siyahi arkadaşı neden dövüyorsunuz?" deseydim,
"İşte Kuzeyli bir zenci-sever." derlerdi sadece.
Bunu duymadılar, duyamazlar da. Anlıyor musun?
Yani, eğer mantık kullanmaya kalkarsan, çalışmaz.
İnsanların terimlerinin ötesinde konuşursan,
neyden bahsettiğini anlayamazlar.
Biz insanları problem çözücüler olarak yetiştirmeye inanıyoruz,
böylece uluslar arasındaki farklılıkları köprüleyebiliriz.
Bugün askerler televizyonda savaş hakkında konuşuyor,
her zaman ya Pentagon'dan askerler, ya savaş yanlısı politikacılar,
hiç toplum bilimcilerden yada sosyologlardan görüş yok.
Nükleer silah yarışı, silahların geliştirilmesi aptallığı,
problemleri politikayla çözmeye çalışmalar,
şu veya bu partiyi seçmeye kalkmalar....
Problemleri çözebilen politikacılar değildir.
Onlar nasıl problem çözüleceğini bilmezler.
Samimi dahi olsalar, problemlerin nasıl çözüldüğünü bilmezler
çünkü bunun için eğitilmediler.
İçinde yaşadığımız dünya çok hastadır. Henüz uygarlaşmış değiliz,
halen savaş makinalarımız, savaş filmlerimiz,
yüksek okulların önünde dini kriterlerimiz,
bombacılarımız, üniversitelerin önünde askeri uçaklarımız var.
Bu medenileşmek değil.
İnsan en aptal hayvandır, okyanusu pisletir,
havayı, nehirleri, atmosferi ve insanları kirletir.
İnsanlar kendilerini üçgenin tepesine koyuyorlar,
en yüksek yaşam biçimi olduğunu sanıyorlar. Bu kendini beğenmişliktir.
Henüz medenileşmedik.
Hapisler, polis, ordular, donanmalar olduğu sürece, medeni değiliz.
75 yılı aşkın araştırma sürecinde, Jacque bu deneyleri farklı insan ve gruplarla tekrarladı. Buna alkolikler, uyuşturucu bağımlıları, çocuk suçlular, ırkçılar, milliyetçiler ve fazlası da dahil.
Bu deneyler onun insan davranışı üzerine araştırmasının sadece küçük bir parçasıdır.
Bulguları, daha birçok başka bulgularla (çeşitli alanlarda), hayatboyu çalışması olan bir projede birleşiyor: 'Venus Projesi'.
Bu proje daha özgürleştirilmiş ve insani bir sosyo-ekonomik sistem öneriyor.
Sistem, insan davranışının daha derin anlaşılmasına ve bunun eğitime uygulanmasına dayanıyor.
Daha fazla bilgi için: www.TheVenusProject.com